Lagenpalet

Deze les is herschreven op:
21.08.2017

Inleiding

In een serie lessen wordt duidelijk waar het lagenpalet in PSP voor dient en maken we twee lessen waarin zoveel mogelijk functies verwerkt zijn.

In versies voor PSP X2 zag het lagenpalet er echt heel anders uit:

Toen Corel PSP van Jasc kocht hebben ze het hele uiterlijk van PSP op de schop gegooid. Het lagenpalet is sindsdien heel weinig veranderd, op wat icoontjes na.

In deze les:

  • Waarom gebruiken we lagen?
  • Instellen van het Lagenpalet
  • Functies van het lagenpalet
  • Kennismaken met de verschillende lagen
  • Functie van laagdekking en mengmodus van een laag
  • Gebruik van de rechter muisknop in het lagenpalet
  • Icoontjes in het lagenpalet

Waarom gebruiken we lagen?

Zonder de lagen zouden we niets kunnen toevoegen aan een afbeelding

Een afbeelding of foto bestaat uit een enkele (soms samengevoegde) laag. Dat noemen we de achtergrondlaag. Daarmee kunnen we basisbewerkingen toepassen, zoals lichter of donkerder maken, maar we kunnen er niet iets aan toevoegen, zoals een masker of tekst of een filter. Ook een watermerk heeft een aparte laag nodig. Kijk maar eens bij de tubes die je voor lessen gebruikt. Die heeft altijd tenminste twee en soms drie lagen: de afbeeldingslaag en de watermerklaag en soms een achtergrondlaag Zou dat maar 1 laag zijn dan zie je dat watermerk altijd terug in jouw afbeelding.

Zo zie je het in PSP. Een enkele, samengevoegde laag. Als er geen lagen waren, dan kon je de tube niet scheiden van het geheel Zo ziet het eruit in je lagenpalet. Een achtergrondlaag, een afbeeldingslaag en een watermerklaag. Die lagen kunnen apart bewerkt worden

Instellen van het lagenpalet

Bij een nieuwe installatie van PSP of een update is het lagenpalet niet standaard zichtbaar. Omdat we het eigenlijk altijd gebruiken, behalve als we alleen een foto willen bewerken, is het handig om het Lagenpalet standaard in je PSP werkvlak zichtbaar te hebben.

Beeld > Paletten > Lagen

Functies van het lagenpalet

Het uiterlijk van het lagenpalet is niet veel veranderd in de verschillende versies van PSP sinds X2, omdat het principe van een lagenpalet hetzelfde blijft. Wat anders is, zijn de icoontjes. Die veranderen, verdwijnen of worden toegevoegd met nieuwere versies.

Hieronder een uitleg van de verschillende soorten lagen, waar ze voor dienen en hoe ze tot stand komen. Voor sommige functies heeft het lagenpalet ook functie icoontjes. Die vind je onderaan deze les.

Soort laag Beschrijving Ontstaat door
Rasterlaag Laag met afbeelding/tube en een lege, transparante,  laag om bijvoorbeeld met een kleur te vullen
  • Lagen – Nieuwe rasterlaag 
  • Bewerken – Plakken als nieuwe laag
Maskerlaag Groep lagen die van een masker
worden gemaakt. De groep voeg je samen tot een enkele laag
  • Lagen – Masker laden/opslaan – Masker laden vanaf schijf 
  • Lagen > Nieuwe maskerlaag > Uit afbeelding of het icoontje hiervoor onderaan het lagenpalet
Groep – Raster x Laag samengevoegd van Raster 1 + Masker – Raster 1 + Groep – Raster 1
  • Activeer een van de lagen – Rechter muisknop – Samenvoegen – Groep samenvoegen
Vectorlaag Laag met tekst of vormen of tekenlijnen. Om die te kunnen bewerken moet de laag worden omgezet in een rasterlaag
  • Deze laag wordt automatisch aangemaakt als je gereedschap Tekst of Basisvorm of Tekenlaag kiest
Hernoemde laag Om het lagenpalet bij veel lagen overzichtelijk  te houden, kun je een laag een eigen naam geven
  • Klik op de naam van de laag
  • geef de laag een voor jou herkenbare naam
Samengevoegd Samenvoegen van 2 of meer lagen die niet meer bewerkt hoeven te worden, bijvoorbeeld de groepslaag van het masker en de achtergrond van je afbeelding
  • Activeer een van de samen te voegen lagen – Rechter muisknop – Samenvoegen –

Zichtbare lagen samenvoegen

Achtergrondlaag Alle samengevoegde lagen vormen de achtergrondlaag
  • Activeer een van de samen te voegen lagen – Rechter muisknop – Samenvoegen –

Alle lagen samenvoegen

 

Functie van laagdekking en mengmodus

De Mengmodus staat standaard op Normaal en de Laagdekking op 100.
De functie van Mengmodus is om het kleureffect van een laag te veranderen ten opzichte van de laag eronder.
De functie van de Laagdekking op lager dan 100 te zetten is om een laag wat zachter en minder zichtbaar te maken ten opzichte van de laag eronder.
Het zijn dus manieren om een laag aan te passen, maar je hebt er altijd een laag eronder voor nodig.

De beste manier om dit uit te leggen is aan de hand van een simpele oefening.

  1. Zoek een tube en open die in PSP
  2. Zoek met Gereedschap Pipet twee kleuren uit voor de voor- en achtergrondkleur
  3. Open een nieuwe, transparante, afbeelding die bij jouw tube past
  4. Vul de afbeelding met de voorgrondkleur
  5. Lagen > Nieuwe rasterlaag of gebruik het icoontje ervoor
  6. Gereedschap Vlakvulling (emmertje) > vul de laag met de achtergrondkleur
  7. Lagen > Masker laden/opslaan > Masker laden vanaf schijf > kies een masker dat bij jouw tube past
  8. Lagenpalet > klik met je rechter muisknop op de actieve laag (Masker – Raster 2) > Samenvoegen > Groep samenvoegen
  9. Zet de Laagdekking van het samengevoegde masker op 75 door het schuifje in de rechter onderhoek meer naar links te trekken
  10. Klik nu op de knop “Normaal” en kies Hard Licht
Mengmodus op Normaal > Laagdekking op 100 Mengmodus op Hard licht > Laagdekking op 75

Het is vooral een kwestie van ervaring om te weten welke kleuren je moet kiezen en welk effect een mengmodus heeft.
In het eerste voorbeeld speelt de achtergrond bijna net zo’n belangrijke rol als de voorgrond.
In het tweede voorbeeld is de achtergrond veel minder opvallend,  zodat de aandacht naar de afbeelding uitgaat.

Rechter muisknop

In bijna elke les (ook in de uitleg hierboven) op Zantara’s Vision kom je deze functie tegen:

Lagenpalet > Rechter muisknop > Samenvoegen > Alle of Zichtbare lagen samenvoegen

Het is maar net wat je gewend bent. Het samenvoegen van lagen kan ook via Lagen > Samenvoegen > etc.
Er zijn meer functies verborgen achter de rechter muisknop

De icoontjes bovenaan het lagenpalet worden eigen zelden of nooit in lessen gebruikt. Wil je weten welke functie onder zo’n icoontje schuil gaat, houd dan je muis over zo’n icoontje, zonder te klikken.
De icoontjes onderaan kunnen wel handig zijn. Functies die we regelmatig gebruiken via andere opties. Bijvoorbeeld een nieuwe rasterlaag aanmaken in plaats van Lagen > Nieuwe rasterlaag. Het is maar net wat je zelf handig vindt.
Sommige functies zitten onder meerdere icoontjes. Het waarom daarvan weet alleen Corel.

Zo ziet het lagenpalet in PSP 2018 er uit. In eerdere versies zijn alleen sommige icoontjes anders Dit icoontje staat voor “Nieuw”. Hiermee kun je een nieuwe rasterlaag maken, een nieuwe maskerlaag uit afbeelding etc. Dit is een zogenaamde “aanpassingslaag”. Dit gebruik je wanneer het een afbeeldingslaag betreft Hier is vooral de functie Nieuwe maskerlaag > Uit afbeelding een veel gebruikte functie.  Het icoontje naast de prullenbak heb ik overgeslagen. Een nieuwe lagengroep aanmaken gebruiken we eigenlijk nooit. Wat wel handig is is “Laag verwijderen” 

Het icoontje helemaal rechts is Algemene programmavoorkeuren.
Ook een manier om dat menu op te roepen, in plaats van Bestand > Voorkeuren > Algemene programmavoorkeuren


Dit is een voorbeeld uit een andere les. Het voorbeeld is alleen gebruikt om te tonen welk menu wordt opgeroepen.

TIP: Als je een slagschaduw aan een tekst wilt toevoegen om die meer in het oog te laten springen dan moet je normaal dit doen:

Lagen > Omzetten in rasterlaag

Je kunt dit ook automatisch doen:

  1. Klik in het lagenpalet helemaal rechts onderin op het icoontje “Algemene programmavoorkeuren”
  2. Kies aan de linkerkant “Automatische actie” en in het grote scherm zoek je “Zet vectorlaag om in rasterlaag” en klik in het rondje bij “Altijd”
  3. De volgende keer dat je een slagschaduw wilt toevoegen, wordt de vectorlaag automatisch omgezet in een rasterlaag.